v0.1.0 · first public releaseанхны нийтийн хувилбар Free · Open source · WindowsҮнэгүй · Нээлттэй эх код · Windows

The morin khuur, on your computer. Морин хуур — таны компьютер дээр.

A desktop app that plays the Mongolian horsehead fiddle: two horsehair strings stopped from the side with the fingernails, an underhand bow, tsatsal harmonics, galloping rhythms and the whinny. Every sound is synthesised in real time by a physical model — no recorded samples.

Монгол морин хуурыг загварчилсан компьютерийн програм: хумсаар хажуунаас нь дардаг хоёр хялгасан утас, доогуур атгадаг нум, цацал, давхианы хэмнэл, морины янцгаалт. Бүх дуу авиаг бодит хугацаанд физик загвараар үүсгэдэг — бэлэн бичлэг огт ашигладаггүй.

A desktop app for WindowsWindows-д зориулсан програм Windows only, for nowОдоогоор зөвхөн Windows-д

Open this page on your Windows PC to install it. Meanwhile, the demos below play right here.Суулгахын тулд энэ хуудсыг Windows компьютерээсээ нээгээрэй. Тэр хооронд доорх жишээ дуунуудыг эндээс шууд сонсож болно. macOS builds aren’t packaged yet. You can build the app from source, or star the repository to hear about new releases.macOS-д бэлэн хувилбар хараахан гараагүй. Програмыг эх кодоос нь өөрөө бүтээж болно, эсвэл GitHub дээр од дарж шинэ хувилбарыг дагаарай. Linux builds aren’t packaged yet. You can build the app from source, or star the repository to hear about new releases.Linux-д бэлэн хувилбар хараахан гараагүй. Програмыг эх кодоос нь өөрөө бүтээж болно, эсвэл GitHub дээр од дарж шинэ хувилбарыг дагаарай. Morin Khuur Simulator runs on Windows 10/11 for now. On other systems you can build it from source.Одоогоор Windows 10/11 дээр ажилладаг. Бусад системд эх кодоос нь өөрөө бүтээж болно.

Windows downloads:Windows-д татах: 64-bit installer64 битийн суулгагч ARMARM PortableЗөөврийн

Hear it firstЭхлээд сонсоорой· synthesised by the appпрограмаар нийлэгжүүлсэн0:20

Hear it first — demos synthesised by the app ↓Эхлээд сонсоорой — програмын нийлэгжүүлсэн жишээ ↓
  • 0 recorded samples — every sound is computedбэлэн бичлэг — дуу бүрийг тооцоолж гаргана
  • ≈0.20,2¢ average tuning of bowed notes (1¢ = 1/100 semitone)нумаар татсан авианы дундаж хазайлт (1¢ = хагас тоны 1/100)
  • 5 Hz5 Гц · ±14¢ vibrato, tuned against a Mongolian State Conservatory recordingвибрато — Монгол Улсын Консерваторийн бичлэгээр тааруулсан
  • MIT free and open-source licenceүнэгүй, нээлттэй эх кодын лиценз
Line drawing of a morin khuur with seven numbered parts 1 2 3 4 5 6 7
Fig. 1 — drawn for this page.Зураг 1 — энэ хуудсанд зориулж зурав.

What it isЭнэ юу вэ

A real instrument, rebuilt from its physics.Хуурыг физикийн хуулиар нь дахин бүтээв.

Morin Khuur Simulator is a free desktop app for Windows that models the Mongolian horsehead fiddle (морин хуур). It is not a library of recordings: it is two strings, a bow and a soundbox that respond to how you play.

Морин хуурын симулятор бол Windows-д зориулсан үнэгүй програм. Энэ нь бичлэгийн сан биш — таны тоглолтод шууд хариулах хоёр утас, нум, хайрцгийн загвар юм.

  1. The horse headМорины толгой

    It crowns the neck and gives the instrument its name.Хүзүүний оройд байх бөгөөд хуурт нэрээ өгсөн.

  2. Arga — the male string (эр)Арга — эр утас

    The lower string, shown in blue in the app.Нам дуутай утас. Програмд цэнхэр өнгөөр харагдана.

  3. Bilag — the female string (эм)Билиг — эм утас

    The higher string, shown in orange.Өндөр дуутай утас. Улбар шар өнгөөр харагдана.

  4. Stopped from the side with the fingernailsХумсаар хажуунаас нь дарна

    The app’s side-stop pads sit where the fingernail meets the string — at the physically correct positions.Програмын дарах цэгүүд хумс утсанд хүрэх, физикт яг тохирсон байрлалдаа бий.

  5. Tsatsal harmonicsЦацал

    The natural harmonic nodes (◇), marked along both strings.Хоёр утасны дагуух цацлын цэгүүдийг (◇) тэмдэглэсэн.

  6. An underhand bow — tatakh & tülekheДоогуур атгадаг нум — татах, түлхэх

    Pull and push strokes. Bow speed sets the loudness; the bow’s height sets the hair pressure.Нумыг татаж, түлхэж хөдөлгөнө. Нумын хурд дууны чангыг, өндөр нь хялгасны даралтыг тодорхойлно.

  7. The soundboxХайрцаг

    A wooden top, or a traditional hide one.Модон цартай, эсвэл уламжлалт арьсан цартай.

The two strings drawn horizontally, with side-stop pads and tsatsal nodes
Fig. 2 — the two strings as the Playground shows them: side-stop pads and tsatsal nodes (◇).Зураг 2 — Playground дээрх хоёр утас: дарах цэгүүд, цацлын цэгүүд (◇).

Tunings: standard F⁠–⁠B♭ (Mongolia), Inner Mongolian G⁠–⁠C and fifth tunings — on a wooden or hide soundboard. Хөг: стандарт F⁠–⁠B♭ (Монгол), Өвөр Монголын G⁠–⁠C, квинтийн хөг — модон эсвэл арьсан цартай.

Five parts, one instrumentНэг хуур, таван хэсэг

Play it. Groove with it. Test songs, compare, record.Тогло. Хэмнэл зохио. Дуугаа шалга, харьцуул, бичлэг хий.

The same modelled morin khuur plays in all five parts of the app.Програмын таван хэсэг бүгдэд нэг л загварчилсан морин хуур эгшиглэнэ.

01 Playground

PlaygroundТоглох талбар

Play the two strings with the mouse, your computer keyboard or a MIDI keyboard. Side-stop pads sit at the physically correct positions, tsatsal nodes mark the harmonics, and the bow pad turns speed into loudness and height into hair pressure.

Хоёр утсаа хулгана, компьютерийн гар эсвэл MIDI гараар тогло. Дарах цэгүүд утасны физикт тохирсон байрлалдаа, цацлын цэгүүд тэмдэглэгдсэн. Нумын талбар дээр нумын хурд дууны чангыг, өндөр нь хялгасны даралтыг өгнө.

  • PizzicatoПиццикато
  • DroneБурдон
  • Col legnoНумын модоор цохих
  • Body tapХайрцаг тогших
  • SlapУтас алгадах
  • TsokhilgoЦохилго
  • Thumb · erkhii darakhЭрхий дарах
  • WhinnyЯнцгаалт
  • TremoloТремоло
  • Quick record to WAVWAV-д шууд бичих
Beat Maker screen: a 4×4 grid of technique and percussion pads beside a step sequencer playing a Joroo amble groove.

02 Beat Maker

Beat MakerХэмнэл бүтээгч

A 4×4 grid of fiddle techniques and percussion, and a step sequencer with horse-gait grooves — the Joroo amble, the Töwöö trot and gallops. Export to WAV or MIDI.

Хуурын техник, цохиврын 4×4 дэвсгэр, морины явдлын хэмнэлтэй алхамт секвенсор — жороо, төвөө, давхиа. WAV болон MIDI файлаар гаргана.

  • 4×4 pads4×4 дэвсгэр
  • Joroo ambleЖороо
  • Töwöö trotТөвөө
  • GallopsДавхиа
  • WAV + MIDI exportWAV, MIDI экспорт
Song Tester screen: an etude in numbered notation and staff above the instrument, with a verification report listing each note.

03 Song Tester

Song TesterДуу шалгагч

Numbered notation (jianpu) and staff. It checks that every note is physically playable, measures each note’s pitch, and plays with finger and bow markers. Import MIDI or MusicXML — a score downloaded from MuseScore, for example — and it is arranged for the instrument automatically.

Тоон нот (цзяньпу) болон таван шугамын нот. Нот бүрийг хуур дээр бодитоор тоглох боломжтой эсэхийг шалгаж, авиа бүрийн өндрийг хэмжээд, хуруу, нумын тэмдэглэгээтэй тоглуулна. MIDI эсвэл MusicXML (жишээ нь MuseScore-оос татсан нот) оруулахад хуурт автоматаар тааруулж буулгана.

  • Jianpu + staffТоон нот + таван шугам
  • Playability checkТоглох боломжийн шалгалт
  • Pitch per noteАвиа бүрийн өндөр
  • MIDI & MusicXML importMIDI, MusicXML импорт
Playlist screen: popular morin khuur pieces with links to original performances, an A/B comparison and a feedback panel.

04 Playlist

PlaylistДууны жагсаалт

Popular morin khuur pieces — Jonon Khar, Ertnii Saikhan, Uyakhan Zambuu, Wan Ma Benteng, The HU and more — with links to the original performances. Compare our version A/B with your own copy of a recording, run the automatic comparison or a blind listening test, and export your feedback.

«Жонон хар», «Эртний сайхан», «Уяхан замбуу», «Wan Ma Benteng», The HU зэрэг алдартай бүтээлүүд анхны тоглолтын холбоосын хамт. Өөрт байгаа бичлэгтэйгээ манай хувилбарыг A/B харьцуулах, автомат харьцуулалт, аль нь болохыг мэдэлгүй сонсох сохор тест хийж, сэтгэгдлээ экспортлоорой.

  • Links to originalsАнхны тоглолтын холбоос
  • A/B with your recordingӨөрийн бичлэгтэй A/B
  • Blind testСохор тест
  • Export feedbackСэтгэгдэл экспортлох
Studio screen: four coloured tracks — lead, rhythm, tovshuur and khöömii — with a mixer and the bow track.

05 Studio

StudioСтуди

Four tracks — lead, rhythm, tovshuur lute and khöömii drone — with a mixer and WAV export.

Гоцлол, хэмнэл, товшуур, хөөмийн бурдон гэсэн дөрвөн зам, микшер, WAV экспорттой.

  • LeadГоцлол
  • RhythmХэмнэл
  • TovshuurТовшуур
  • KhöömiiХөөмий
  • Mixer + WAV exportМикшер, WAV экспорт

Hear itСонсоорой

Every note here was computed, not recorded.Энд сонсогдох нот бүрийг бичиж аваагүй — тооцоолж гаргасан.

These clips were rendered by the app itself, from the project’s own original etudes. Headphones help.Эдгээр дууг програм өөрөө, төслийн өөрийн зохиосон этюдүүдээр үүсгэсэн. Чихэвчээр сонсвол илүү тод.

A/B Synthesised by the appПрограмаар нийлэгжүүлсэн

Same notes, two stylesИжил нот, хоёр хэв маяг

One long-song etude, played in Khalkh stage style and in long-song (urtiin duu) style. Switch while it plays: the notes are identical — the style adds the ornaments, vibrato and bowing.

Нэг л уртын дууны этюдийг Халхын тайзны хэв маяг болон уртын дууны хэв маягаар тоглуулав. Тоглож байхад нь сэлгээд сонсоорой: нот нь яг адилхан, харин хэв маяг нь чимэглэл, вибрато, нумын хөдөлгөөнийг нэмдэг.

Playing styleТоглолтын хэв маяг
0:000:20

A — Khalkh stageХалхын тайз

B — Long song · urtiin duuУртын дуу

Hide soundboardАрьсан цартай хуур

The long-song etude on a traditional hide-covered soundbox instead of a wooden top.Уртын дууны этюд — модон царын оронд уламжлалт арьсан цартай хайрцгаар.

0:000:25

Joroo amble, tatlaga styleЖороо, татлагын хэв маяг

An amble rhythm in tatlaga style, opening with om zee.Жороо явдлын хэмнэл татлагын хэв маягаар, «ом зээ»-гээр эхэлнэ.

0:000:19

Open stringsСул утас

The male and female strings, unstopped.Эр, эм хоёр утас — дарахгүйгээр.

0:000:16

Hooves and the whinnyТөвөргөөн ба янцгаалт

Gallop percussion and the horse whinny.Давхианы туурайн төвөргөөн, морины янцгаалт.

0:000:12

All clips: rendered by Morin Khuur Simulator from original etudes written for the project — not traditional tunes, and no recordings of real instruments.Бүх дуу: Морин хуурын симулятор төсөлд зориулж бичсэн этюдүүдээс үүсгэсэн. Уламжлалт ая биш, жинхэнэ хуурын бичлэг ч биш.

How the sound is madeДуу хэрхэн үүсдэг вэ

No samples. A string, a bow and a soundbox — computed as you play.Бичлэг огт үгүй. Утас, нум, хайрцаг — тоглох агшинд тооцоологдоно.

Instead of replaying recordings, the app simulates the instrument itself. A model of a bowed horsehair string — a digital waveguide with bow friction — drives a model of the soundbox, tuned from published acoustic measurements by Bulanov.

Програм бичлэг тоглуулдаггүй, харин хуурыг өөрийг нь загварчилдаг. Нумаар татсан хялгасан утасны загвар — нумын үрэлттэй дижитал долгион хөтлүүр — хуурын хайрцгийн загварыг хөдөлгөнө. Хайрцгийг Булановын хэвлэгдсэн акустик хэмжилтээр тааруулсан.

  1. BowНум

    Friction between hair and string sets it moving; bow speed and pressure shape the note.Нумын хялгас утсыг үрж хөдөлгөнө; нумын хурд, даралт авианы өнгийг тодорхойлно.

  2. Horsehair stringХялгасан утас

    A digital waveguide: waves travel along the string and reflect at both ends.Дижитал долгион хөтлүүр: долгион утсаар гүйж, хоёр үзүүрээсээ ойдог.

  3. SoundboxХайрцаг

    The wooden top’s resonances are tuned from published measurements; a traditional hide top is there too.Модон царын резонансыг хэвлэгдсэн хэмжилтээр тааруулсан; уламжлалт арьсан цар ч бий.

  4. Your speakersТаны чанга яригч

    All of it in real time, on your own computer.Бүгд бодит хугацаанд, таны компьютер дээр.

≈0.20,2¢

Bowed notes are in tune to about 0.2 cents on average. A cent is 1/100 of a semitone.Нумаар татсан авиа дунджаар 0,2 цент орчим нарийвчлалтай. Нэг цент нь хагас тоны 1/100.

Each song’s notes are checked against the physics of the instrument — can this string, this finger, this bow really play it?Дуу бүрийн нотыг хуурын физиктэй тулгаж шалгадаг — энэ утас, энэ хуруу, энэ нум үүнийг үнэхээр тоглож чадах уу?

5 Hz5 Гц ±14¢

Vibrato tuned against a recording made at the Mongolian State Conservatory: five cycles a second.Вибратог Монгол Улсын Консерваторид хийсэн бичлэгтэй тулгаж тааруулсан: секундэд таван удаа.

The unwritten rules, written downНотонд бичигддэггүй дүрэм

Players add ornaments, vibrato and bowing that notation never shows. The app’s playing styles — researched from Mongolian, Chinese, English and Russian sources — add them for you.

Хуурчид нотонд бичигддэггүй чимэглэл, вибрато, нумын арга барилыг өөрсдөө нэмж тоглодог. Монгол, хятад, англи, орос эх сурвалжаас судалж гаргасан тоглолтын хэв маягууд үүнийг танд нэмж өгнө.

  • Khalkh stageХалхын тайз
  • Long song · urtiin duuУртын дуу
  • TatlagaТатлага
  • Bii / ikelБий / икэл
  • Inner MongolianӨвөр Монгол
  • As writtenНотоор нь

HeritageӨв соёл

Made with respect for a living tradition.Амьд уламжлалыг хүндэтгэн бүтээв.

UNESCO lists the Traditional music of the Morin Khuur as Intangible Cultural Heritage of Humanity.ЮНЕСКО «Морин хуурын уламжлалт хөгжим»-ийг Хүн төрөлхтний биет бус соёлын өвийн жагсаалтад бүртгэсэн.

This simulator is a small, open tool for hearing, learning and studying that music — never a substitute for the instrument, or for a teacher.Энэхүү симулятор бол уг хөгжмийг сонсох, сурах, судлахад туслах жижиг, нээлттэй хэрэгсэл. Жинхэнэ хуур, багшийг хэзээ ч орлохгүй.

Read the UNESCO entryЮНЕСКО-гийн танилцуулгыг унших ich.unesco.org
  • Mongolian names throughoutМонгол нэр томьёо

    Arga and bilag, tatakh and tülekhe, tsatsal, tsokhilgo, erkhii darakh — the techniques keep their names.Арга, билиг, татах, түлхэх, цацал, цохилго, эрхий дарах — арга барил бүр монгол нэрээрээ.

  • Original etudes, credited originalsӨөрийн этюд, анхны тоглолтын холбоос

    The songs bundled with the app are etudes written for the project. Popular pieces in the Playlist link to their original performances.Програмд багтсан дуунууд нь төсөлд зориулж бичсэн этюдүүд. Жагсаалтын алдартай бүтээлүүд анхны тоглолтынхоо холбоостой.

Open sourceНээлттэй эх код

Free, open, and better with your help.Үнэгүй, нээлттэй — таны оролцоогоор улам сайжирна.

The code is MIT-licensed and public on GitHub. Musicians, teachers and researchers are especially welcome: recordings, song transcriptions and corrections all make the instrument better.

Эх код нь MIT лицензтэй, GitHub дээр бүрэн нээлттэй. Хуурч, багш, судлаачдын оролцоог онцгой хүлээж байна: бичлэг, дууны нот буулгалт, засвар бүхэн хуурыг улам сайжруулна.

  • MusiciansХуурчид
  • TeachersБагш нар
  • ResearchersСудлаачид
  • DevelopersХөгжүүлэгчид

Build from source · macOS, LinuxЭх кодоос бүтээх · macOS, Linux

# needs Node.js and GitNode.js, Git шаардлагатай
git clone https://github.com/dokind/morin-khuur-simulator.git
cd morin-khuur-simulator
npm install
npm run dev

Full instructions:Дэлгэрэнгүй заавар: README

QuestionsАсуулт хариулт

Good to knowМэдэхэд илүүдэхгүй

Something else? Ask on GitHub.Өөр асуулт байвал GitHub дээр асуугаарай.

Windows says “Windows protected your PC”. What do I do?Windows «Windows protected your PC» гэж анхааруулбал яах вэ?

The app isn’t code-signed yet, so Windows SmartScreen warns you the first time you open it. Click More info, then Run anyway. The complete source code is public on GitHub for anyone to inspect.

Програм хараахан тоон гарын үсгээр баталгаажаагүй тул анх нээхэд Windows SmartScreen ингэж анхааруулдаг. More info дээр дараад Run anyway-г сонгоно уу. Програмын эх код бүхэлдээ GitHub дээр нээлттэй тул хүссэн хүн шалгаж болно.

Is there a Mac or Linux version?Mac эсвэл Linux дээр ажиллах уу?

Not yet — only Windows builds are packaged so far. On macOS or Linux you can build the app from source; the steps are in the README on GitHub.

Одоогоор зөвхөн Windows-д зориулсан хувилбар гарсан. macOS, Linux дээр эх кодоос нь өөрөө бүтээж болно — алхмуудыг GitHub дээрх README-ээс харна уу.

Is it really free?Үнэхээр үнэгүй юу?

Yes. Morin Khuur Simulator is free and open source under the MIT licence.

Тийм. Морин хуурын симулятор нь MIT лицензтэй, үнэгүй, нээлттэй эх кодтой.

Does it work offline?Интернэтгүй ажиллах уу?

Yes. Every sound is synthesised on your computer, so playing, making beats and exporting need no connection. You only need the internet to download the app and to open the Playlist’s links to original performances.

Тийм. Бүх дуу таны компьютер дээр үүсдэг тул тоглох, хэмнэл зохиох, экспортлоход интернэт хэрэггүй. Зөвхөн програмаа татах болон Playlist доторх анхны тоглолтын холбоосыг нээхэд интернэт хэрэгтэй.

Can I play it with a MIDI keyboard?MIDI гараар тоглож болох уу?

Yes. In the Playground you can play with the mouse, your computer keyboard or a MIDI keyboard.

Болно. Playground хэсэгт хулгана, компьютерийн гар эсвэл MIDI гараар тоглоно.

Which download should I pick?Аль файлыг нь татах вэ?

The 64-bit installer suits most PCs. Choose the ARM installer for Windows on ARM devices, or the portable version to run the app without installing it.

Ихэнх компьютерт 64 битийн суулгагч тохирно. ARM процессортой Windows төхөөрөмжид ARM суулгагчийг, суулгалгүй ажиллуулах бол зөөврийн (Portable) хувилбарыг сонгоорой.

Are the sounds on this page real recordings?Энэ хуудсан дээрх дуунууд жинхэнэ бичлэг үү?

No. Every clip was rendered by the app itself from the project’s own original etudes.

Үгүй. Бүгдийг програм өөрөө, төслийн өөрийн этюдүүдээс нийлэгжүүлсэн.

Pick up the bow.Хуураа татъя.

Free for Windows 10 and 11 · version 0.1.0Windows 10, 11-д үнэгүй · хувилбар 0.1.0

All releases on GitHubGitHub дээрх бүх хувилбар

First launch: Windows SmartScreenАнх нээхэд: Windows SmartScreen

The app isn’t code-signed yet, so Windows shows a warning the first time you run it.Програм хараахан тоон гарын үсэггүй тул анх ажиллуулахад Windows анхааруулга харуулна.

  1. A blue window says Windows protected your PC.Цэнхэр цонхонд Windows protected your PC гэж гарна.
  2. Click More info.More info дээр дарна.
  3. Click Run anyway.Run anyway дээр дарна.

macOS or Linux?macOS эсвэл Linux уу?

Not packaged yet. You can build it from source today, and star or watch the repository to follow new releases.Бэлэн хувилбар хараахан гараагүй. Эх кодоос нь одоо өөрөө бүтээж болно; шинэ хувилбарыг дагахын тулд GitHub дээр од дарж, ажиглаарай.